De laatste jaren is het papiervisje uitgegroeid tot een van de grootste, maar nog vrij onbekende plagen in ons land. De stijgende temperaturen en slechte ventilatie van nieuwbouwwoningen vormen de voornaamste oorzaken. Het gedijt het beste bij een temperatuur van ca. 37 °C en is dan ook vooral te vinden op warme, droge plaatsen, bijv. in de boekenkast of achter de centrale verwarming(sketels). Ten opzichte van zijn familieleden vertoont het papiervisje vooral op het gebied van voortplanting afwij-kend gedrag. In verhouding plant het zich langzamer voort. Daarbij kan het tot wel acht jaar oud worden. De bewijsvoering voor gezondheidsklachten, veroorzaakt door dit kleine beestje, ontbreekt nog. De schade die het kan toebrengen aan papier en boeken, is echter onomsto-telijk bewezen. Het papiervisje doet zich veelal te goed aan historische, vaak kostbare, boeken die niet dagelijks uit de boekenkast worden gehaald. Niet zelden gaat er dan ook een relatief lange periode overheen, voordat de aanwezigheid van het papiervisje opgemerkt wordt. Onge-merkt laat het beestje zo een spoor van vernieling achter.
Schuilhouden
Het papiervisje en de andere franjestaarten zijn wormvor-mig met lange voelsprieten en elk drie staarten. De ‘visjes’ bewegen zich voort met een slangachtige kruipbeweging. Ze zijn parelmoer of zilvergrijs van kleur; het ovenvisje heeft een donkere (harige) structuur op het lijf. Ze zijn in staat om vliegensvlug weg te glippen. Overdag houden ze zich schuil.
Kleiner
Meet een papiervisje maximaal zo’n 2 cm, het ovenvisje en zilvervisje zijn kleiner. Ovenvisjes vindt men voorna-melijk op warme, niet te droge plaatsen met voldoende voedsel, zoals in bakkerijen, restaurants, of in de buurt van water- of hetelucht leidingen. Eieren van ovenvisjes worden in groepjes afgezet, meestal in scheuren en kie-ren. Ovenvisjes kunnen ongeveer twee jaar in leven blij-ven. Zilvervisjes komen vooral voor op vochtige, warme en donkere plaatsen binnenshuis, bij voorbeeld bij water- en afvoerleidingen, in aanrechtkastjes, in de badkamer, maar ook achter plinten of onder vloerbedekking. Ze eten onder andere behangstijfsel en vochtig behangpapier. Onder gunstige omstandigheden kan het zilvervisje meer dan 3 jaar leven. In vergelijking met het papiervisje richten de andere fran-jestaarten aanmerkelijk minder schade aan. Wel kunnen ze heel hinderlijk zijn wanneer ze in grote aantallen voor- komen. Papier- en ovenvisjes blijven buiten de deur wanneer u de woning structureel goed ventileert en de temperatuur in huis onder de 22 °C houdt. Bij overlast van zilvervisjes moet het vochtgehalte in de ruimte(n) worden verlaagd door de ruimte(n) droog te stoken en voldoende te ventileren.
Ingrijpend
Overlast van het papiervisje kan worden voorkomen door bij de aanschaf van ‘nieuwe’ boeken deze zorgvul-dig te controleren. Daarnaast verdient het aanbeveling om historische boeken enige tijd in een zuurstofarme kamer te plaatsen, een methode die over het algemeen goed werkt. Afhankelijk van de hoeveelheid boeken vol-staat een week tot vier weken om alle mogelijk aanwezi-ge beestjes te bestrijden. Worden ze echter in een wo-ning of bedrijfspand aangetroffen, dan is de inzet van een professionele bestrijder met chemische middelen absoluut noodzakelijk. Het probleem moet in de gehele woning zorgvuldig in beeld worden gebracht, waarna een behoorlijk ingrijpende behandeling ervoor moet zor-gen dat de plaag afdoende wordt bestreden. Een ‘lokale’ chemische behandeling is dan niet voldoende. Omdat ook naastgelegen woningen moeten worden behan-deld, is bestrijding alleen effectief als alle buren meewerken. Daarnaast zijn er maatregelen nodig om een nieuwe plaag te voorkomen. Anders kan het papiervisje een hard-nekkige bezoeker blijken.